Zabezpieczenie wekslowe – czym jest i jak działa?

Zabezpieczenie wekslowe – czym jest i jak działa?

Kredytodawcy, pożyczkodawcy czy innego rodzaju wierzyciele zawsze muszą mierzyć się z możliwością, że pojawi się problem z terminową spłatą zobowiązania przez dłużnika, nawet mimo jego najlepszych chęci. Dlatego też tak chętnie korzystają z wszelkiego rodzaju zabezpieczeń umów, które pozwalają ułatwić egzekucję należności lub zwiększyć szanse na zwrot pełnej sumy. Zdecydowanie warto je znać, zwłaszcza, że występuje wśród nich duża różnorodność i łatwo jest dopasować zabezpieczenie odpowiednie do swojej sytuacji. Wobec tego jakie może być zabezpieczenie pożyczki lub innego zobowiązania? Na czym polega zabezpieczenie wekslowe i dlaczego jest tak popularne?

Czym jest zabezpieczenie wekslowe?

Zabezpieczenie wekslowe to zabezpieczenie kredytu, pożyczki bądź innego zobowiązania wekslem, a więc papierem wartościowym, zobowiązującym do zapłaty lub polecającym zapłatę określonej sumy. Na korzyść weksli przemawia łatwość ich sporządzenia, a także skuteczność egzekucji.

Weksel nie musi być poświadczany notarialnie ani przygotowywany na specjalnych drukach. Można wypisać go własnoręcznie. Będzie jednak ważny tylko pod warunkiem, że znajdą się na nim niezbędne informacje – przede wszystkim kwota wekslowa, czyli suma do zapłaty. Wyjątkiem jest tutaj tak zwany weksel in blanco, który zostanie dokładniej omówiony w dalszej części tego artykułu.

zabezpieczenia kredytu wekselm wykres
Źródło: https://www.dom.pl/zabezpieczenia-kredytu-czego-wymaga-bank.html

Spotkać można dwa rodzaje weksli:

  • weksle własne
  • weksle trasowane.

Weksle własne działają na bardzo prostej zasadzie. Ich autor zobowiązuje się do wypłacenia określonej osobie bądź firmie pewnej sumy. Prawidłowy weksel własny powinien zawierać:

  • słowo weksel
  • przyrzeczenie zapłaty należności
  • miejsce i czas płatności
  • dane osoby, na rzecz której wystawiany jest weksel
  • czas i miejsce wystawienia weksla
  • podpis wystawcy weksla.

Jeśli zaś chodzi o weksle trasowane, to tworzy je nie dłużnik, a wierzyciel. Osoba, która ma spłacić weksel trasowany, będący zasadniczo poleceniem zapłaty, musi jedynie się na nim podpisać, aby stał się on ważny. Weksle trasowane powinny zawierać następujące elementy:

  • słowo weksel
  • polecenie zapłaty należności
  • miejsce i czas płatności
  • dane osoby, której poleca się dokonanie płatności
  • czas i miejsce wystawienia weksla
  • podpis wystawcy weksla i jego dane osobowe.

Pominięcie któregokolwiek ze wskazanych powyżej składników w obu przypadkach sprawi, że weksel będzie nieważny, ponieważ taki dokument nie będzie mógł być w ogóle określany jako weksel, a więc też nie będzie obowiązku jego zapłaty, nawet jeśli pojawi się na nim podpis dłużnika.

Loading...
Oblicz ratę kredytu

Kwota od której naliczane są odsetki. Uwzględnia ona prowizję i opłaty dodatkowe.

Czas potrzebny na spłatę zadłużenia


Miesięczna płatność z tytułu spłaty zobowiązania

Kwota jaką przyjdzie ci spłacać

Może różnić się od kwoty wnioskowanej, gdyż bywa, że kredytodawca potrąca opłaty dodatkowe.

Dodatkowe opłaty takie jak prowizja, ubezpiecznie, opłata za rozpatrzenie wniosku itp.

 
Kwota wypłacona: 285 000 zł (może różnić się od kwoty wnioskowanej, gdyż bywa, że kredytodawca potrąca opłaty dodatkowe).
Oprocentowanie: 5,99% (oprocentowanie w skali roku deklarowane przez bank).
Okres spłaty: 144 miesięcy (czas potrzebny na spłatę zadłużenia).
Inne koszta: 15 000 zł (dodatkowe opłaty takie jak prowizja, ubezpieczenie, opłata za rozpatrzenie wniosku itp.).
Kwota kredytowana: 300 000 zł (kwota od której naliczane są odsetki, uwzględnia ona prowizję i opłaty dodatkowe).
Pierwsza rata: 2 926 zł (miesięczna płatność z tytułu spłaty zobowiązania).
Odsetki: 121 344 zł (całkowita kwota odsetek jakie przyjdzie Ci zapłacić).
Kwota do spłaty: 421 344 zł (kwota jaką przyjdzie Ci spłacać).
RRSO: 7,19 % (rzeczywista roczna stopa oprocentowania).
RRSO dla tego kredytu to 7,19%. Uwzględnia ono koszt z tytułu odsetek 121 344 zł oraz inne opłaty wynoszące w tym przypadku 15 000 zł.

Prośba o kontakt

Wyrażam zgodę, aby moje dane osobowe były przetwarzane przez Habza Group Sp. z o.o. w celach marketingowych, w tym poprzez profilowanie, jeżeli nie będę posiadać ustnej umowy zlecenia z Habza Group Sp. z o.o. Jednocześnie przyjmuję do wiadomości, że w razie zawarcia ustnej umowy zlecenia Habza Group Sp. z o.o. jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych w celach marketingu własnych produktów i usług bez zgody na podstawie uzasadnionego interesu administratora. Przysługuje mi prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania moich danych osobowych w celach marketingowych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Habza Group Sp. z o.o. lub innych podmiotów z Grupy Habza informacji handlowo-marketingowych oraz ofertowych z użyciem urządzeń telekomunikacyjnych i tzw. automatycznych systemów wywołujących wybierając jako formę kontaktu wiadomości elektroniczne (w szczególności e-mail, SMS/MMS, internetowy serwis Habza, serwisy internetowe, w tym portale społecznościowe).

* – Pola obowiązkowe


Co to jest weksel in blanco?

Weksel in blanco jest popularną metodą zabezpieczenia zapłaty należności, kiedy jeszcze nie jest znana jej dokładna suma. Może się tak zdarzyć, kiedy na przykład strony dokonują ze sobą stałych transakcji i w zależności od rozwoju wydarzeń, ostateczna kwota należności może być bardzo różna.

Taki weksel zawiera jedynie minimum informacji (przyrzeczenie zapłaty, podpis), a może być pozbawiony danych takich jak kwota do zapłaty czy data. Można wypełnić je później w dowolnym momencie przed wykorzystaniem weksla (kiedy będziemy chcieli wykorzystać weksel, jak już zostało wspomniane, nie może on być pozbawiony żadnych wymienionych wyżej elementów).

Weksel in blanco jest potencjalnie bardzo niebezpieczny dla dłużnika, toteż rekomenduje się jego wystawianie tylko w ostateczności lub wobec osób lub firm, które darzymy dużym zaufaniem. Wraz z wekslem in blanco, co prawda z reguły sporządza się umowę wekslową, która zawiera warunki jego uzupełniania, ale nieuczciwy wierzyciel może się do niej nie zastosować, a następnie przekazać komuś innemu prawa do weksla. Najprawdopodobniej taki zawyżony weksel trzeba będzie w ostateczności uregulować, chyba że osoba, która przejęła do niego prawa wiedziała, że została złamana umowa wekslowa.

Weksel in blanco – jak chronić się przed zagrożeniem?

Weksel in blanco nigdy nie będzie do końca bezpieczny dla dłużnika, ale można podjąć pewne kroki w tym kierunku, aby przynajmniej częściowo uchronić się przed związanym z nim zagrożeniem.

Przede wszystkim koniecznie należy stworzyć jak najbardziej precyzyjną umowę wekslową, a fakt jej istnienia zanotować na samym wekslu. Ponadto warto oznaczyć taką umowę numerem weksla, aby nie było żadnych wątpliwości, że odnosi się ona właśnie do niego. Taką umowę należy sporządzić w dwóch kopiach i powinna ona zostać podpisana zarówno przez dłużnika, jak i wierzyciela.

Wyjaśniono już zagrożenie, jakie płynie z przekazywaniem przez wierzyciela praw do weksla innym osobom. Można jednak temu w stosunkowo łatwy sposób zapobiec. Wystarczy, że w wekslu zamiast sformułowania „na zlecenie osoby X” użyjemy frazy „na rzecz, a nie na zlecenie osoby X”. W ten sposób nie będzie możliwe przekazanie praw do weksla, a więc nie ma także ryzyka, że będziemy musieli go uregulować mimo złamania umowy wekslowej.

Zabezpieczenie wekslowe – wady i zalety

Wspomniano już o łatwości sporządzenia weksli oraz skuteczności ich egzekucji. Warto się pochylić szczególnie nad tą drugą charakterystyką. Posiadanie ważnego weksla umożliwia bowiem przeprowadzenie znacznie szybszego i bardziej prostolinijnego postępowania sądowego, niż w przypadku większości zadłużeń. Dzięki temu bardzo szybko można uzyskać nakaz zapłaty takiego przeterminowanego weksla. Przy tym bardzo trudno jest osobie, która zobowiązała się do zapłaty uchylić się ostatecznie od tego obowiązku.

Przyjęte za pomocą podpisu polecenie lub samodzielne przyrzeczenie zapłaty sumy wekslowej jest bezwarunkowe, co jest dla dłużnika potencjalnie groźne. W związku z tym konieczne będzie uregulowanie należności nawet w sytuacji, kiedy umowa zabezpieczona wekslem okaże się z jakiegoś powodu nieważna czy niezgodna z prawem bądź kontrahent postanowi jej nie wykonywać.  Zabezpieczenie wekslowe jest więc bardzo wygodne i korzystne dla wierzyciela, a potencjalnie ryzykowne dla dłużnika. Warto jednak podkreślić, że z uwagi na dużą skuteczność zabezpieczeń wekslowych ich użycie może umożliwić na przykład zaciągnięcie kredytu czy pożyczki nawet mimo niskiej zdolności kredytowej.

Kiedy weksel jest nieważny?

Zostało już wskazane, że dokument pozbawiony któregokolwiek z wymienionych elementów składowych weksla nie jest wiążący i nie powstaje z jego powodu obowiązek zapłaty. W jakich innych przypadkach można uchylić się od zapłaty weksla? Jest to możliwe, b

  • został sfałszowany
  • jest niezgodny z deklaracją wekslową
  • zmieniono jego treść
  • dłużnik nie ma zdolności wekslowej ani zdolności do czynności wekslowych
  • jest przedawniony.

Nie pojawi się obowiązek zapłaty weksla na przykład w sytuacji, w której został on podpisany przez osobę małoletnią. Jednak wyjątki te stanowią rzadkość i w zdecydowanej większości przypadków uchylenie się od obowiązku zapłaty weksla będzie bardzo trudne, a wręcz niemożliwe.

Poręczenie wekslowe

Poręczenie wekslowe to poręczenie długu wekslowego przez osobę trzecią, które ustanawia się poprzez umieszczenie na wekslu napisu „poręczam” i własnoręcznego podpisu. Za osobę, której udziela się poręczenia uważa się wystawcę weksla, chyba, że wskazano inaczej.

Zabezpieczenie wekslowe jest bardzo skuteczne, ale tylko pod warunkiem, że jest z czego je egzekwować. Jeśli majątek danej osoby jest niewystarczający, to takie zabezpieczenie pożyczki czy kredytu samo w sobie nie daje wierzycielowi zbyt dużo możliwości. Rozwiązaniem takiego problemu jest właśnie poręczenie wekslowe.

Poręczyciel wekslowy w razie niezdolności osoby poręczonej do spłaty długu wekslowego odpowiada za niego solidarnie, a więc tak, jakby był to jego własny dług. Nawet, jeśli zobowiązanie wekslowe jest nieważne, na przykład z którychkolwiek wskazanych powyżej przyczyn. Tym różni się ono od poręczenia cywilnego, które umożliwia również poręczycielowi uchylenie się od spłaty nieważnego długu.

Dochodzenie praw z weksla

Zabezpieczenie pożyczki lub kredytu wekslem jest bardzo atrakcyjne dla wierzycieli, ponieważ w razie problemów z terminową spłatą zobowiązania dochodzenie swoich spraw jest relatywnie łatwe i szybkie, a przy tym nie wymaga dużych nakładów finansowych.

Jeśli sąd uzna roszczenie wierzyciela za właściwe, wyda nakaz zapłaty, który po 2 tygodniach (jeśli do tego czasu dłużnik nie ureguluje długu wekslowego) może umożliwić wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Dłużnik ma wtedy prawo wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, ale jest to bardzo kosztowne i niekoniecznie musi równać się wstrzymaniu jego wykonania.

Ogółem mówiąc, bronienie się przed nakazem zapłaty długu wekslowego i późniejszą egzekucją jest trudne, wymagające finansowo i często kończy się niepowodzeniem, o ile nie mamy silnego argumentu przemawiającego na naszą korzyść. Jest to więc zabezpieczenie pożyczki prywatnej lub kredytu, do którego trzeba podchodzić z dużą ostrożnością.

Zabezpieczenie wekslowe – podsumowanie

Jeśli interesuje nas chociażby mocne zabezpieczenie pożyczki prywatnej, to właśnie zabezpieczenie wekslowe jest potencjalnie dobrym wyborem. Jego sporządzenie nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi opłatami ani formalnościami, a późniejsza egzekucja względem nieuczciwego dłużnika jest niezwykle prosta i szybka.

Należy jednak zadbać, aby weksel na pewno był ważny, a więc przede wszystkim zawrzeć na nim wszystkie niezbędne informacje. Z kolei dłużnik powinien pamiętać między innymi o precyzyjnym sformułowaniu umowy wekslowej, jeśli wystawiany jest weksel in blanco.

Niezależnie od tego, czy weksel został wystawiony in blanco, czy już w formie kompletnej, po  spłacie powinniśmy koniecznie domagać się od wierzyciela jego zwrotu. W przeciwnym wypadku może się kiedyś zdarzyć, że zostanie od nas zażądana jego ponowna spłata. Warto także na odwrocie weksla zanotować fakt jego spłaty i poświadczyć podpisami lub parafkami obu stron.

Zarówno poręczenie wekslowe, jak i zabezpieczenie wekslowe to poważne zobowiązania, nad którymi należy się poważnie zastanowić. Jak widać, wiąże się z nimi spore ryzyko. Z drugiej jednak strony takie zabezpieczenie kredytu lub pożyczki może być niekiedy jedynym, co rzeczywiście pozwoli nam ją uzyskać.