Umowa pożyczki w rodzinie – co trzeba wiedzieć?

Umowa pożyczki w rodzinie – co trzeba wiedzieć?

Pożyczanie od rodziny to bardzo częsta praktyka. Jest ono z reguły szybsze, mniej sformalizowane i tańsze niż kredyt w banku czy pożyczka w firmie pożyczkowej. Z drugiej strony, ewentualne kłótnie o pieniądze i niejasności mogą prowadzić niekiedy nawet do wieloletnich konfliktów. Dlatego też umowa pożyczki w rodzinie jest spisywana coraz częściej, zwłaszcza w przypadku dużych sum. Nie jest ona oznaką braku zaufania, a sposobem na zabezpieczenie interesów obu stron. Co trzeba o niej wiedzieć?

Pożyczki prywatne są uregulowane prawnie

Nikogo nie zdziwi fakt, że pożyczki w firmach pożyczkowych, a także kredyty w bankach, są ściśle uregulowane prawnie. Wiele osób jednak nie zdaje sobie sprawy, że istnieją również przepisy dotyczące pożyczek prywatnych, czy to udzielanych między członkami rodziny, znajomymi, czy nawet osobami całkiem sobie obcymi. Warunki i zasady związane z udzielaniem i braniem pożyczek prywatnych wyszczególnione są w Kodeksie cywilnym.

Musimy pamiętać, że nieznajomość prawa nie zwalnia z jego przestrzegania. Udzielanie pożyczek rodzinie wymagać może więcej formalności niż nam się wydaje, a niezastosowanie się do regulacji prawnych może oznaczać dla nas nieprzyjemne konsekwencje. Prawo nie definiuje konkretnie czegoś takiego jak pożyczka w rodzinie, natomiast osoby spokrewnione mogą liczyć na pewne benefity względem pożyczek prywatnych między osobami całkowicie sobie obcymi.

umowa pozyczki w rodzinie co trzeba wiedziec - wykres formy pozyczania

1 Źródło: https://loanmagazine.pl/ponad-13-polakow-narzeka-na-banki-czy-przekonaja-sie-pozyczek-spolecznosciowych/

Kiedy umowa pożyczki w rodzinie jest niezbędna?

Pożyczki prywatne zawierane są bardzo często w formie werbalnej, trzeba jednak wskazać, że jeśli dotyczą one kwoty powyżej 1000 złotych, forma dokumentowa jest wymagana. Nie oznacza to oczywiście, że umowa pożyczki w rodzinie nie może dotyczyć również mniejszych kwot.

Umowa jest bardzo cennym narzędziem do rozstrzygania sporów, czy to między sobą, czy to w sądzie. Jeśli skonstruowano ją odpowiednio i obie strony miały czas się z nią zapoznać przed jej podpisaniem, umożliwia ona uniknięcie sporów o termin spłaty czy wysokość ewentualnych odsetek. Samo jej istnienie może zmotywować dłużnika do spłaty zadłużenia, w przeciwieństwie do mało sformalizowanej pożyczki zawartej ustnie.

Umowa pożyczki w rodzinie – wypowiedzenie i odstąpienie od umowy

Wypowiedzenie umowy pożyczki następuje z woli wierzyciela i oznacza ono, że domaga się on zwrotu całości należnych mu środków w określonym terminie. Okres wypowiedzenia często wskazany jest w umowie pożyczki i może on wynosić na przykład trzy miesiące, jeśli jednak nie został wyraźnie określony w umowie, przyjmuje się ustawowe 6 tygodni.

Przyczyną wypowiedzenia umowy jest najczęściej niespłacanie przez dłużnika swojego zobowiązania. Wyjątkiem jest sytuacja, w której w momencie udzielania pożyczki pożyczkodawca wiedział lub mógł się bez problemu dowiedzieć o kiepskiej sytuacji finansowej pożyczkobiorcy.

Odstąpienie od umowy jest przywilejem pożyczkobiorcy, z którego może on skorzystać w ciągu 14 dni od jej zawarcia bez podania przyczyny. W takim wypadku konieczne jest niezwłoczne zwrócenie pożyczonego kapitału, wraz z odsetkami za te kilka lub kilkanaście dni, przez które pożyczone środki były w naszym posiadaniu.

Podatek od czynności cywilnoprawnych obejmuje również pożyczki prywatne

Podatek od czynności cywilnoprawnych, zwany powszechnie PCC, kojarzyć możemy przede wszystkim z darowiznami czy sprzedażami. Jego opłacenie jest jednak wymagane również w przypadku pożyczek prywatnych – także tych, których udzieliliśmy członkom rodziny, jednak istnieje w tym zakresie pewien wyjątek.

Podstawowa stawka PCC wynosi 2%. Jeśli w przeciągu ostatnich 5 lat nie pożyczyliśmy danej osobie, będącej członkiem naszej najbliższej rodziny (między innymi siostrą lub bratem, rodzicem, dziadkiem lub babcią), więcej niż 9 637 złotych, nie musimy opłacać podatku. Istnieje możliwość uniknięcia konieczności opłaty podatku nawet po przekroczeniu tej kwoty, natomiast w takim wypadku konieczne będzie spełnienie kilku warunków. Pożyczka ta:

  • musi być podparta umową pożyczki;
  • jej kwota powinna zostać przekazana nie w gotówce, a na rachunek bankowy lub rachunek w SKOK-u, ewentualnie poprzez przekaz pocztowy.

Ponadto w ciągu 14 dni od zawarcia umowy konieczne jest wypełnienie i złożenie w odpowiednim dla miejsca zamieszkania Urzędzie Skarbowym formularza PCC-3.

Niedopełnienie obowiązku poinformowania US o zawarciu umowy pożyczki i wniesienia podatku PCC, jeśli nas on obowiązuje, może skończyć się nałożeniem na nas kary w postaci podwyższonej stawki podatku, tak więc jest to nie tylko niezgodne z prawem, ale także bardzo kosztowne.

Jak powinna wyglądać umowa pożyczki w rodzinie?

Nie istnieje jeden konkretny wzór tego typu umowy. Każda umowa pożyczki w rodzinie może wyglądać nieco inaczej, natomiast są pewne elementy, które należy zawrzeć zawsze. Dzięki temu będzie ona czytelna i zrozumiała, co pozwoli uniknąć jakichkolwiek pomyłek czy nieścisłości. Chodzi konkretnie o:

  • miejsce i datę;
  • dane personalne obu stron umowy;
  • kwotę pożyczki, oprocentowanie i inne opłaty (pożyczka prywatna może być także udzielona za darmo);
  • wysokość całkowitej kwoty do zwrotu;
  • termin zwrotu środków (a także sposób i miejsce dokonania wpłaty, czyli na przykład numer rachunku bankowego);
  • okres wypowiedzenia.

Umowa powinna zostać osobiście podpisana przez obie strony. Warto zawrzeć także wpis, według którego w sprawach, które nie zostały w niej określone, przyjmowane będą zasady zawarte w Kodeksie cywilnym.

Umowa pożyczki w rodzinie – podsumowanie

Pożyczki w rodzinie, nawet na duże kwoty, są często udzielane werbalnie, czy to dlatego, że nikt nie pomyślał o spisaniu umowy, czy też dlatego, że uważane byłoby to za dowód braku zaufania. W praktyce umowa nie tylko zapewnia obu stronom bezpieczeństwo w razie ewentualnego konfliktu, ale może być także wymagana prawnie, tak więc zdecydowanie warto o niej pamiętać. Jej spisanie nie jest trudne i można to zrobić samodzielnie, istnieje także wiele gotowych wzorów.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.